Trà cũ có sao không? Cách nhận biết trà đã xuống hương

Trong tủ nhà nào cũng có lúc sót lại một gói trà biếu từ Tết năm ngoái, hay nửa túi trà mở ra rồi quên. Pha thử thì thấy nhạt, nước vàng, không còn mùi cốm. Trà cũ có uống được không, và làm sao biết trà đã "xuống" tới đâu? Bài này giúp bạn tự kiểm tra bằng mắt, mũi và chén nước.

Trà xanh cũ đi như thế nào

Trà xanh Thái Nguyên được làm để giữ màu xanh và hương cốm của búp non. Theo thời gian, dù không hỏng, trà vẫn thay đổi:

• Hương cốm nhạt dần, chuyển sang mùi lá khô, mùi "cũ".
• Màu cánh trà từ xanh đen óng chuyển sang xỉn, hơi nâu.
• Nước pha từ xanh trong chuyển sang vàng, rồi vàng sẫm.
• Vị từ chát dịu, hậu ngọt thành phẳng, nhạt, đôi khi hơi chua.

Tốc độ thay đổi phụ thuộc vào cách giữ: túi kín ở chỗ khô mát thì chậm; túi mở để cạnh bếp thì nhanh.

Kiểm tra bằng mắt: cánh trà

Đổ một ít trà ra đĩa trắng, nhìn dưới ánh sáng tự nhiên.

• Trà còn tốt: cánh xoăn chắc, màu xanh đen hoặc xanh xám có ánh óng, đều màu.
• Trà đã cũ: màu xỉn, nâu hơn, không còn ánh; có thể lẫn nhiều vụn.
• Trà bị ẩm: cánh mềm, bóp không gãy giòn mà dẻo; có thể vón lại.

Kiểm tra bằng mũi: trà khô và trà ướt

• Trà khô còn tốt có mùi cốm, mùi thơm sạch như lá non được sao.
• Trà cũ mùi nhạt, mùi rơm, mùi giấy.
• Trà ẩm mốc có mùi ngai ngái, mùi kho.

Cách rõ hơn: cho trà vào ấm đã tráng nóng, đậy nắp, lắc nhẹ, mở nắp ngửi. Hơi nóng làm mùi bốc lên — tốt hay xấu đều lộ rõ.

Kiểm tra bằng chén nước

Pha như bình thường (5–8g, nước 80–90°C, hãm 20–30 giây):

Màu nước còn tùy dòng: trà búp thường ngả xanh vàng, Trà Đinh và Nõn Tôm xanh trong. Xem thêm bài màu nước trà nói lên điều gì để không nhầm màu nước tự nhiên của dòng trà với dấu hiệu trà cũ.

Khi nào không nên dùng

• Có mốc nhìn thấy (đốm trắng, xanh) hoặc mùi mốc rõ.
• Có mùi lạ rõ ràng: hóa chất, dầu, mùi hôi.
• Trà bị ướt hoặc vón cục.
• Đã quá hạn sử dụng ghi trên bao bì và có thêm một trong các dấu hiệu trên.

Trà chỉ nhạt hương mà không có dấu hiệu hỏng thì vẫn pha được, chỉ là không còn ngon như lúc mới.

Làm gì với trà đã nhạt hương

• Pha đậm hơn một chút, dùng ấm tích uống dần trong ngày.
• Nấu nước trà để nguội dùng thay nước lọc trong nhà.
• Phơi bã trà khô để khử mùi tủ giày, tủ lạnh.

Để trà không cũ trong tủ

Mua vừa đủ dùng, mở từng túi, giữ kín trong hộp ở chỗ khô mát và ghi ngày mở túi. Trà Thái Ninh có hạn sử dụng 12 tháng từ ngày đóng gói; sau khi mở nên dùng trong 3–6 tháng. Chi tiết ở bài cách bảo quản trà xanh sau khi mở túi.

Nếu bạn nhận trà từ Thái Ninh Trà mà thấy dấu hiệu bất thường ngay khi mở, chụp ảnh và nhắn Zalo — thương hiệu đổi trà nếu không đúng chất lượng từ phía nhà sản xuất.